środa, 8 marca 2017

Phenibut

Dzisiejszy post dotyczy głównie substancji o nazwie phenibut. Nie należy, bynajmniej, traktować niniejszego wpisu jako kompendium wiedzy o tej substancji. Chociaż uważa się, że jak na ponad 50 lat istnienia tej substancji liczba publikacji, które jej dotyczą jest bardzo mała (i głównie po rosyjsku) to i tak ten post nie dotyka zdecydowanej większości z istniejących publikacji. Celem niniejszego wpisu jest raczej zwrócenie uwagi na fakt, że substancja ta posiada (być może) pewne właściwości, które sprawiają, że może ona pomóc osobom (niektórym) z ASD/ADHD.

Pewne nieudane kliniczne badanie eksperymentalne

W ramach wprowadzenia do dzisiejszego postu opowiem o pewnym klinicznym badaniu eksperymentalnym. Badanie to miało za zadanie określenie skuteczności preparatu o nazwie kodowej STX209 (inaczej arbaclofenu) wśród osób z łamliwym chromosomem X (FraX). Próba została uznana jako nieudana ponieważ nie został osiągnięty postawiony główny cel badania: zmniejszenie drażliwości i porywczości (ang. irritability) wśród badanych osób. Można by się zastanawiać dlaczego taki a nie inny został postawiony cel. Nie od dziś wiadomo, że jeśli chodzi o autyzm to wymieniane są jedynie dwa leki (rysperydon i arypiprazol), które w dodatku nie są celowane w osiowe zaburzenia występujące w autyzmie (problemy z komunikacją i kontaktami społecznymi, rutynowy i ograniczony zakres zainteresowań).

Although the number of children and adults diagnosed with autism spectrum disorders (ASD) has increased over the last decade, (CDC 2012) only two pharmacologic agents (risperidone and aripiprazole) are FDA-approved for use in this population. These agents are indicated for the treatment of irritability in youth with autistic disorder. Irritability, marked by severe tantrums, aggression and selfinjury, is common and impairing, but not a core deficit of the disorder.(McPheeters et al. 2011; Huffman et al. 2011)
The use of these atypical antipsychotics targeting irritability associated with autistic disorder was based on empirical extension of their effects in other disorders and previous reports on use of typical (older generation) antipsychotics in ASD, rather than specifically on a neurobiological understanding of the pathophysiology of ASD.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24272415


Badacze przeprowadzający wspomniane kliniczne badanie eksperymentalne podeszli do niego z pewną dozą optymizmu. Wydawało im się, że na tle dobrze rozumieją FraX, że są w stanie zaproponować preparat, który poprawi także osiowe zaburzenia w tym zaburzeniu.

Targeted treatments are therapies that address the specific molecular pathophysiology of a disease. Until very recently, neurobiological knowledge was not adequate to allow the development of targeted treatments for neurodevelopmental disorders. Instead, psychopharmacologic agents were developed on the basis of fortuitous observations [for example, psychostimulants for attention deficit/hyperactivity disorder (1)] or by extension from their use in distinct adult conditions [for example, antipsychotics for the treatment of irritability in autism (2)]. Now, science has advanced to the point that drug development for several neurodevelopmental disorders can proceed within a rational neurobiological framework (3, 4). Fragile X syndrome (FXS) provides a key example of this approach (5).

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22993294


Dlaczego jednak jako główny cel tego klinicznego badania postawiono sobie zmniejszenie drażliwości i porywczości u pacjentów (a np.: nie deficytów społecznych)? Cóż, w mojej opinie był to przejaw asekuranctwa. Zapewne po cichu liczono na to, że nastąpi poprawa w osiowych zaburzeniach związanych z FraX i ASD (wtórne cele tego badania klinicznego to obejmowały), ale zdawano sobie sprawę z bardzo dużego efektu placebo, który występuje w badaniach u tego typu osób. Bezpieczniejszą alternatywą wydawało się więc wybranie jako głównego celu zmniejszenie drażliwości i porywczości, który to cel wydawało się, że jest łatwy do osiągnięcia. Niestety, sprawa się rypła.

The ABC-Irritability subscale was chosen to be the primary outcome measure, because it is known to be sensitive to change in pharmacologic trials for ASD, which has not been demonstrated for any measure of social outcomes.

The ABC-Irritability subscale was the primary outcome measure, chosen in alignment with the primary outcome used in the approval studies of risperidone and aripiprazole.

Placebo effects are evident in virtually all neuropsychiatric trials, and trials in ASD are no exception, as found in the studies of aripiprazole and citalopram.

Placebo effects historically have been the highest in ASD trials focused on core social impairment with placebo response rates in the 30–40 % range noted (D. Posey et al. 2009).

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24272415

The designation of the ABC-I as the primary endpoint here was driven by a U.S. Food and Drug Administration (FDA) precedent. Our study’s failure on this primary endpoint could be a result of either a mistaken choice of endpoint or a true lack of drug effect.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22993294


Ponieważ nie został osiągnięty podstawowy cel badania to rezultat mógł być tylko jeden: FDA swierdziła, że badanie zakończyło się niepowodzeniem. Pan Paul Wang wylewał jeszcze potem swoje żale na FDA, ale przecież znał zasady tej gry. Niestety, mleko już się rozlało.

The FDA requires companies to pick one, and only one, assessment as the “primary endpoint” of the study. In their eyes, the result on that one pre-selected endpoint makes or breaks the study. In our recent autism study, STX209 did not show an advantage over placebo (see above) on the primary endpoint of social withdrawal, so the FDA and some news reporters regard it as a negative study. In fact, STX209 did show advantages over placebo on a number of other assessments. Some of these secondary endpoints are just as meaningful as the social withdrawal assessment, or even more so, but in the FDA’s eyes, they don’t make the study a positive study, because they were not pre-selected as the “primary endpoint.”

https://theameisenfoundation.org/2014/04/04/end-of-arbaclofen-study-leaves-children-without-medication/


Dlaczego wspominam o tym badaniu? Ponieważ, pomimo tego, że jego główny cel nie został osiągnięty to pozostałe aspekty są dość obiecujące.

In the analyses of the secondary outcome measures, STX209 was associated with significant improvement on the visual analog scale (VAS) problem behavior ratings (Table 2), in which each parent or guardian provided severity ratings for the three most problematic behaviors for their child.

On the new ABC—Social Avoidance (ABC-SA) scale, STX209 was associated with an overall beneficial effect in the ITT study population (P = 0.01), with no period effect observed (Table 2).

An effect of treatment on social function was suggested by several post hoc analyses. Most notably, improvement was found in the full study population on the ABC-SA score, a measure recently validated for FXS (27). Furthermore, subjects with more severe impairments in social function showed improvement on two independent measures in this domain (the ABC-SA and the Vineland-Socialization) and on multiple global assessments.


Jakiś czas po tym badaniu przeprowadzono inne (otwate, bez grupy kontrolnej) z wykorzystaniem tej samej substancji. Tym razem trochę więcej uwagi poświęcono osiowym zaburzeniom w ASD. To co mnie szczególnie interesuje, zauważono poprawę za pomocą takich narzędzi jak ABC-hyperactivity i ADHD-IV rating. Oczywiście, autorzy ostrzegają, że efekt placebo może być tutaj bardzo duży.


Jeśli chodzi o efekty uboczne to arbaclofen był raczej dobrze tolerowany. Najczęściej występującymi efektami ubocznymi były wzmożona aktywność i irytacja, ale ustępowały same.

A large majority of the adverse events were rated as mild in severity, and resolved without dose changes. Most of the events reflecting potential activation (e.g., agitation, irritability, hyperactivity) were transient and resolved spontaneously, and were often judged to be manifestations of the spontaneous variability in underlying symptoms and unrelated to drug administration. Indeed, many subjects who were rated as globally "much improved" had transient events of this nature. Clinical laboratory assessments and ECGs did not show any treatment-associated abnormalities.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24272415


Kończymy zatem wstęp i przechodzimy do meritum.


Phenibut


Jeśli spojrzymy na powyższy obraz to z łatwością spostrzeżemy, że baclofen nie różni się zbytnio od phenibutu. Różnica sprowadza się do dodatkowego atomu chloru, który występuje w baclofenie (nie wspominam tutaj o tym, że obie substancje mają 2 enancjomery: R i S). Zanim przejdę do omówienia właściwości phenibutu i postraszę skutkami ubocznymi jego zażywania to pozwolę sobie przytoczyć kilka fragmentów z jednej z prac: "Results of Pharmacotherapy of Attention Deficit Hyperactivity Disorder: Assessment Using Neuropsychological Methods". Miejmy na uwadze, że badanie opisywane we wspomnianej publikacji chociaż odbywało się z wykorzystaniem grupy kontrolnej to nie było ślepe. W badaniu wykorzystywanych było kilka narzędzi do oceny skuteczności interwencji (Bourdon-Vos test, Stroop test oraz "coding" test). O tych narzędziach wspomnę z pewnością w jednym z następnych wpisów. Phenibut był generalnie dobrze tolerowany (wykorzystanie kapsułek zmniejszyło podrażnienia układu pokarmowego), nie odnotowano znaczących efektów ubocznych.

All patients were given gradually increasing doses during the first week of treatment. We note that Noofen in capsules does not irritate the gastric mucosa, which decreases the probability of producing adverse events in relation to the gastrointestinal tract (which distinguishes it from phenibut).

In contrast to various other nootropic agents, use of Noofen is not accompanied by side effects such as mental agitation, increased motor disinhibition, irritability, or anxiety. In contrast to tranquilizers, Noofen does not induce drowsiness, addiction, or impairments to motor coordination.

Children with ADHD were investigated twice: before treatment started (day 0) and on the last day of treatment (day 30). Treatment results were assessed using the following methods: interviewing of parents using the Conners structured questionnaire [8], along with investigations of attention and memory.

Treatment with Noofen promoted a statistically significant decrease in the severity of symptoms on the “impulsivity-hyperactivity,” “anxiety,” “school learning diffi culties,” and “psychosomatic complaints” scales. The only scale not showing changes was the “behavioral problems” scale.

Improvements in the Stroop test in children with ADHD on the background of Noofen treatment therefore also reflect improvements in behavioral inhibition – an important aspect of control functions, lack of which plays a leading role in the pathology of ADHD.

Clinical assessment of patients’ status identified no adverse events during Noofen treatment in any case. Noofen treatment had positive effects on concurrent impairments: three patients showed regression of tics, two of headache, two of difficulties in going to sleep at night, and one of nocturnal enuresis.

Thus, Liivamyagi [10] studied the effects of phenibut in the treatment of hyperdynamic syndrome in 17 boys and four girls aged 3–13 years accompanied by general motor arousal, restlessness, increased excitability, impaired attention, and decreased mental work capacity. The therapeutic effect was apparent in terms of tranquilizing, activating, and euhypnotic actions; all children showed increased physical and mental work capacity, improvements in memory, decreases in irritability, anxiety, restlessness, and in some cases concomitant enuresis, tics, stuttering, and sleep disturbances.

The present report present data showing that the new therapeutic formulation γ-amino-β-phenylbutyric acid hydrochloride, Noofen, had positive therapeutic effects in ADHD. Treatment with this agent for one month promoted not only significant decreases in the severity of the symptoms of impulsivity-hyperactivity in patients with ADHD, but also reduced signs of anxiety; it assisted with solving difficulties with schoolwork and decreased the frequency of psychosomatic complaints. These results, along with the regression of tics, tension headaches, sleep disturbances, and nocturnal enuresis in patients with ADHD, provide evidence for the potential of using Noofen in the treatment of cases of ADHD with comorbid disorders.

http://link.springer.com/article/10.1007/s11055-016-0241-x



Biorąc pod uwagę powyższe spójrzmy jakie efekty uboczne opisywane są anglojęzycznych publikacjach medycznych.


Efekty uboczne

Powszechnie uważa się, że efekty uboczne phenibutu są podobne do tych występujących podczas podawania baclofenu, ale ich nasilenie jest mniejsze. Najczęściej pisze się tutaj o bezsenności, bólu głowy i depresji, które pojawiają się podczas odstawiania preparatu. Poniżej przedstawiamy znalezione w literaturze anglojęzycznej przypadki związane z efektami ubocznymi przyjmowania phenibutu. Jak będzie można zobaczyć w wielu przypadkach mamy do czynienia w przekroczeniem zalecanej dawki dla tego preparatu. Nie zawsze jednak tak jest, pewnie duży wpływ ma tutaj osobnicza wrażliwość na phenibut.


W opracowaniu badaczy ze Sztokholmu opisany został przypadek pacjenta, który kilka godzin po zażyciu ostatniej dawki phenibutu zaczął szukać pomocy lekarskiej. Od razu warto zaznaczyć iż z uwagi na stosunkowo długi czas półtrwania zażywanej substancji badacze podejrzewają, że niepokój, którego doświadczył pacjent dwie godziny po ostatniej dawce to raczej efekt psychologiczny niż rzeczywisty zespół odstawienny. W ciągu następnych kilku dni pojawiły się objawy zespołu odstawiennego, m.in poczucie nierealności, wewnętrzny niepokój, nadwrażliwość na światło i dźwięk, bóle mięśni, bezsenność, kołatanie serca, zmęczenie i halucynacje. Wszystkie wspomniane objawy minęły i pacjent został wypisany jedenastego dnia ze szpitala.

Dawki phenibutu, które aplikował sobie ten pacjent były około dziesięciokrotnie większe od zalecanych. Preparat był przyjmowany przez pacjenta przez okres dwóch miesięcy. Pacjent zauważył, że pojawiła się u niego tolerancja już po okresie tygodnia (dawka, którą wtedy stosował to 0.75–1.0 g 6–8 razy na dzień). Co warto też podkreślić wspomniana osoba przyznała się do nadużywania różnych substancji w przeszłości (m.in benzodiazepin i opiatów). Z tego też powodu badacze odstąpili od pomysłu łagodzenia objawów zespołu odstawiennego za pomocą benzodiazepin.

This is a case report of a young man with a previous history of substance abuse experiencing severe withdrawal symptoms and psychosis after discontinuation of phenibut.

He has a history of mixed substance abuse, predominantly benzodiazepines and opiate addiction.

However, after being weaned off benzodiazepines and discharged from hospital the patient searched the Internet to find something that could relieve benzodiazepine cravings and improve social skills.

The recommended dose is up to 1.5 g per day (Lapin, 2001; Magsalin & Khan, 2010), but our patient started with 0.75–1.0 g 6–8 times per day and then increased the dose up to 1.5–2.0 g 8–10 times per day as tolerance developed. This is more than 10 times the recommended dose. He used phenibut for a total of 2 months, and he noted the tolerance development just after 1 week of daily usage. The patient had combined phenibut with alcohol a few times and then experienced a severe hangover.

The withdrawal symptoms of phenibut also appear to have similarities to baclofen, GHB, benzodiazepine and alcohol withdrawal.

http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.3109/14659891.2012.668261


Kolejna praca opisuje dwa przypadki, gdzie nadmierne spożycie preparatu wymagało interwencji medycznej. W pierwszym z nich 20-letnia kobieta przyjęła 25g phenibutu w trzech osobnych dawkach. Tłumaczyła się tym, że błędnie zrozumiała zalecenia producenta preparatu odnośnie dawkowania. Analiza preparatu wykazała, że zawiera on około 39.7% phenibutu.

Kolejny przypadek to 38-letni mężczyzna, który zażywał alkohol i phenibut oraz prawdopodobnie THC w dzień poprzedzający jego pojawienie się na szpitalnym oddziale ratunkowym. To na co zwrócili uwagę pracownicy szpitala to majaczenie u pacjenta. Ponieważ pacjent spożywał równocześnie phenibut oraz alkohol to podejrzewam, że opisywane majaczenie było wypadkową obu tych substancji. W istocie, niektórzy badacze wskazują na to, że phenibut potęguje działanie innych substancji (np.: alkoholu).

A 20-year-old female was brought to the emergency department (ED) with a decreased level of consciousness.

The following day she confirmed ingestion of 25 g of phenibut in 3 separate doses the day before she presented to the ED for recreational purposes. She had misinterpreted the supplier’s (WILD DISTRIBUTIONS http://stores.ebay.com.au/wilddistributions) dosing recommendations.

Analysis of the powder revealed 39.7% phenibut.

Several days after the above presentation, a 38-year-old male was brought to a neighbouring ED by police and ambulance services having awoken from sleep that morning with an agitated delirium. A friend reported him consuming alcohol, tetrahydrocannabinols or THCs and phenibut the prior evening.

He admitted to using phenibut for recreational purposes along with alcohol the evening prior to hospital presentation.

The mechanism of this delirium has not been elucidated but it is not dissimilar to the delirium reported with large baclofen overdoses.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26114346


Muszę się przyznać, że kiedy czytałem publikację Magsalina to przypomniał mi się stary kawał, w którym nieprzygotowany student kiedy został zapytany na egzaminie o rzecz, o której nie miał bladego pojęcia zaczął odpowiedź od tego, że jest to bardzo podobne do czegoś innego (o czym umiał opowiedzieć) i następnie opowiadał o czymś innym. W podobny sposób Magsalin porównując objawy zespołu odstawiennego u swojego pacjenta stwierdza, że są dość podobne do objawów podczas odstawiana benzodiazepin i w związku z tym należy postawić niemalże znak równości pomiędzy phenibutem a benzodiazepinami (Given the properties of phenibut and its similarities to benzodiazepines, it is evident that the abrupt discontinuation of phenibut, after regular ingestion, can result in withdrawal symptoms similar to those experienced with benzodiazepine withdrawal.). Powołuje się przy tym na publikacje Lapina, który porównywał phenibut i benzodiazepiny. Jakkolwiek Lapin potwierdza, że istnieją pewne podobieństwa pomiędzy tymi substancjami to różnice są na tyle istotne, że nieuprawnione jest stawianie pomiędzy nimi znaku równości (jeden z przykładów z publikacji Lapina: Discontinuation of chronic injections of PB to rats increases the density of GABAA and BDZ receptors in striatum while that of GABAB is decreased (38). Chronically administered BDZs have opposite effects.). Na temat publikacji Lapina powiemy sobie trochę więcej później.

Na coś innego z tej publikacji chciałbym jednak zwrócić uwagę. Opisano w niej przypadek 21-letniego pacjenta, u którego zdiagnozowano zespół niespokojnych nóg. Pacjentowi został przypisany pramipexol (agonista dopaminy), który został odstawiony przez pacjenta po dwóch dawkach (nie było widocznej poprawy). Po poszukiwaniach w internecie pacjent zamówił phenibut. Stosował go zgodnie z zaleceniami (1g dziennie) przez 10 dni i zauważył ustąpienie dolegliwości związanych z zespołem niespokojnych nóg. Na kilka dni przed umówioną wizytą lekarską postanowił odstawić preparat i wtedy pojawiły się problemy (np.: nerwowość, bezsenność, brak apetytu itd.). Chcąc sprawdzić czy mogą to być objawy zespołu odstawiennego pacjent postanowił zaaplikować sobie połowę dotychczas przyjmowanej dawki i doznał natychmiastowego ustąpienia objawów zespołu odstawiennego. W ciągu następnych dni pacjent brał mniejszą dawkę aż do całkowitego zaprzestania brania preparatu. Na co warto zwrócić uwagę w tej publikacji to to, że zespół odstawienny może pojawić się także wtedy kiedy przerwie się przyjmowanie phenibutu w rekomendowanych dawkach. W istocie nie ma w tym niczego szczególnego, w podobny sposób warto zmniejszać dawkowanie baclofenu. Należy też postawić pytanie dlaczego phenibut spowodował u tego pacjenta ustąpienia objawów zespołu niespokojnych nóg. Oczywiście pewności nie mam, ale stawiam na to, że może to mieć związek ze wpływem phenibutu na kanały wapniowe VDCC. Spośród kilku mechanizmów akcji przypisywanych phenibutowi wpływ na kanały wapniowe (blokowanie podjednostki α2δ) sprawia, że jest on zaliczany do gabapentynoidów. Leki zawierające gabapentynę bywają także skuteczne w zespole niespokojnych nóg. Szerzej o wpływie phenibutu na kanały wapniowe powiemy potem.

Three weeks before this consultation, the patient started having restlessness in his legs that was increasingly affecting his abilities to study, concentration, and sleep. Two weeks before this appointment, the patient consulted with a sleep specialist and was diagnosed with restless leg syndrome and prescribed pramipexole 1 mg every 8 to 10 hours and zolpidem extended release 12.5 mg at bedtime. He took 2 doses of each medication and discontinued them on his own. These medications provided no relief of his symptoms; hence, he decided to look for alternative treatments. The patient searched for dietary supplements on the Web; he regularly purchases whey protein. He came across a dietary supplement called phenibut and placed an online order. Instead of taking the prescription medications, he took phenibut. The phenibut came in the form of a powder; however, the purity and the strength of the substance were not specified. The patient took phenibut once a day, mixing approximately 1 g of phenibut powder in a glass of water, as recommended on the packaging. The patient took phenibut for the next 10 days and continued to notice relief of his symptoms. Four days before this appointment, the patient stopped taking phenibut altogether and, within 2 to 4 hours, started experiencing the following symptoms: nervousness and shakiness inside, psychomotor agitation, feeling easily annoyed and irritated, fatigue, poor appetite, heart pounding and racing, nausea, insomnia, and feeling tense and keyed up. The patient did not recall experiencing any of the aforementioned symptoms before or while taking phenibut. He only noticed the symptoms when he stopped taking phenibut. To determine whether this was a withdrawal from phenibut, the patient took half the amount of phenibut he usually ingested (1/2 g) and felt almost immediate relief of his symptoms. He continued to wean himself from phenibut by taking half of the recommended amount over a span of 4 days. All in all, the patient took phenibut for 2 weeks. By the time he came for this appointment, he was no longer taking phenibut.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20841974


W opisywanych poniżej przypadkach widać, że częstokroć osoby, które musiałby skorzystać z pomocy lekarskiej spożywały phenibut w dawkach dalece przekraczających zalecane. Niektóre z tych osób miały już za sobą doświadczenia z przedawkowywaniem innych substancji. W żadnym z opisywanych przypadków nie odnotowano trwałych skutków spożywania tego preparatu. Wydaje się więc, że opisywane przypadku nie oddają w pełni tego co może się stać z osoba zażywającą phenibut w rekomendowanych dawkach. Na ten moment nie jest znana "odtrutka" i postępowanie z osobą, które przedawkowała phenibut polega monitorowaniu tej osoby do momentu całkowitego wydalenia tej substancji przez organizm.

A 44-year-old Caucasian man was brought in by ambulance, presented acutely agitated and confused. His family noticed he was behaving bizarrely, lying supine, asleep on the wet lawn at home early on a rainy morning.

In the last years, he was admitted to ICU multiple times for phenibut overdose as well as a history of polypharmacy overdose.

http://www.sciencedomain.org/abstract/11716

A 43-year-old male last seen well 4 h previously, arrived in the Emergency Department (ED) via ambulance with marked episodes of agitation, interspersed with episodes of somnolence.

He was extubated the following day with normal vital signs and admitted to ingesting an increased dose of phenibut of 30 g mixed with water with recreational intent and no coingestants.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26107626

A 25-year-old male with a history of ethanol dependence and depression was found by his roommate to be unconscious and minimally responsive. For the past four days the patient had reportedly been ingesting internet-purchased phenibut at a dose of 1.5 grams twice daily.

Over the next seven hours the patient slowly returned to a normal level of consciousness.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24713208

A 25-year-old Caucasian man presented to the Emergency Department with altered mental status and stupor.

The friend stated that the patient had recreationally ingested Phenibut pills, which were obtained over the internet.

He was covered in warm blankets and received warm IV fluids.

There is no known antidote and management consists of supportive care until the drug is naturally eliminated.

He was treated primarily with IV fluids to enhance Phenibut’s renal excretion.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27666756

The patient is a 35-year-old married man with two children, employed full-time as an IT specialist, who presented at our addictions clinic with an unusual case of phenibut dependence.

He was taking 8 g of phenibut and 18 g of kratom per day.

Phenibut was used by the patient to prevent a relapse to alcohol dependence; it very likely prevented benzodiazepine withdrawal and was substituted with baclofen.

In our case, we found that 8–10 mg of baclofen is a dose sufficient to substitute 1 g of phenibut, which may be helpful for establishing tapering schedules in future cases.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23391959


Chcę zwrócić Waszą uwagę na kolejną pracę z uwagi na to, że różni się diametralnie od poprzednich. Autorzy nie opisują pojedynczego przypadku, z którym się zetknęli lecz zadali sobie trud przeglądnięcia internetu w poszukiwaniu wypowiedzi na jego temat. Przeszperali kilka for internetowych i dokonali analizy wypowiedzi. Żadna z osób nie doznała trwałego zatrucia, ale efekty uboczne były częste (zwłaszcza po zakończeniu kuracji). Z powyższych opisów dowiaduje się także, że efekt pojawiał się zazwyczaj 2-4 godziny po zażyciu suplementu (i niektóre osoby myśląc, że pierwotna dawka jest zbyt mała spożywały w tym czasie kolejną dawkę). Efekt utrzymywał się prawie przez całą dobę. Najważniejsze w niniejszej publikacji wydaje się to, że bardzo wiele osób raportowało o obniżeniu lęków związanych sytuacjami społecznymi.

The mean±standard deviation dose reported was 2.43±1.62g. The lowest dose reported was 500mg (in 3/105 cases), and at this dose, desired effects were still apparent.The highestdose reportedwas 9 g (2/105 cases).

The onset of desired effects was reported to occur 2–4 h following oral ingestion and 20–30min after rectal administration, peaking within 4–6h and with an overall duration of 15–24h. Because of this long latency, first time users often reported taking a repeat dose believing that the initial dose had not worked [24].

The two most commonly reported desired effects were disappearance of social anxiety (36/105) and a sense of euphoria (34/105).

At least one adverse effect was described in 49 (46.7%) of the 105 reports. Common adverse effects reported were tolerance (8/105 reports) and withdrawal (5/105 reports). Tolerance is described as occurring within days, and users posted advice to leave 2 weeks in between doses[27]. Likewise, withdrawal effects were commonly reported after only a few days of consecutive dosing and described to involve severe rebound anxiety and insomnia[24]. In addition to these adverse effects, hangovers(7/105), balance and co-ordination impairment (7/105), dizziness (6/105), nausea (5/105) and electric shock symptoms in the limbs (2/105) were also reported.

There were no reports describing chronic toxicity.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26693960


Ponieważ phenibut jest dość powszechnie używany w Rosji to można spróbować poszperać na tamtejszych stronach i zobaczyć co tam piszą. Niestety moja znajomość rosyjskiego (pomimo 8 lat nauki) jest na tyle słaba, że musiałem się posiłkować translatorem. Po przeanalizowaniu kilku for internetowych stwierdziłem, że najczęstszymi obserwowanymi efektami ubocznymi była zwiększona irytacja i bezsenność. Żeby ograniczyć efekty uboczne zazwyczaj polecane było stopniowe zwiększanie dawki oraz stopniowe wycofywanie leku.
To tyle jeśli chodzi o efekty uboczne. Przyjrzyjmy się teraz mechanizmom działania phenibutu.


Mechanizmy

Wiemy już mniej więcej jakie mogą być efekty uboczne, zarówno w przypadku stosowanie phenibutu w celach rekreacyjnych jak i w dawkach terapeutycznych. Pora na przyjrzeniu się mechanizmom działania tej substancji. Możemy o tym przeczytać chociażby w pracy Lapina (niemniej ta praca nie jest kompletna i nie porusza wszystkich zagadnień).


Mimetyzm GABA

Jak widzimy na załączonym obrazku phenibut jest "dość" podobny do GABA. Dodanie grupy fenylowej do GABA sprawia, że phenibut dużo łatwiej przenika barierę krew-mózg niż GABA (baclofen także ma grupę fenylową z dodatkowym atomem chloru). Istnieją doniesienia, że phenibut wpływa na uwalnianie GABA z presynaptycznego zakończenia neuronu ale ogrom prac wskazuje na to, że łączy się z receptorami GABAB. Nie wyklucza się jednak wtórnej aktywacji receptorów GABAA. Podawanie phenibutu wpływa na to, że zwiększa się gęstość receptorów GABAA i receptorów benzodiazepinowych (zapewne jako mechanizm kompensujący zmniejszenie gęstości/wrażliwości receptorów GABAB), co jest przeciwieństwem tego co jest widoczne podczas podawania benzodiazepin. Ponieważ podawanie phenibutu zwiększa wrażliwość receptorów beznodiazepinowych to trzeba brać pod uwagę, że jednoczesne przyjmowanie benzodiazepin i phenibutu potęguje działanie tych pierwszych. Wydaje się też, że phenibut może być stosowany w leczeniu uzależnień (prawdopodobnie za pośrednictwem wpływu phenibuty na receptory GABAB).

Release of GABA from presynaptic nerve endings was reported to be increased by PB (21).

Numerous studies reported activation of GABAB receptors by PB (1,7,8,10,11,35,43,44). In vitro PB binds to bicuculline-insensitive GABAB receptors.

In a result typical of GABA-mimetic compounds, direct application of PB to the substantia nigra of rats produced contralateral rotation(38).This effect was not antagonized by bicuculline and suggested that it is mediated by GABAB, rather than GABAA receptors (2,43). However, a secondary activation of GABAA receptors by PB was not excluded.

Discontinuation of chronic injections of PB to rats increases the density of GABAA and BDZ receptors in striatum while that of GABAB is decreased (38). Chronically administered BDZs have opposite effects.

Pretreatment with PB (100 mg kg i.p.) diminished the density and increased the affinity of BDZ receptors in stressed rats.

Chronic i.p. administration of PB in mice antagonized the development of morphine dependence (5,6). BAC and sodium valproate had similar effects. PB also reduced naloxone-induced withdrawal effects in mice addicted to morphine (6).

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11830761


Pozostaje jeszcze pytanie jak skuteczny jest phenibut w aktywowaniu receptorów GABAB. Okazuje się, że jego skuteczność jest około 30-krotnie mniejsza od baclofenu (po części tłumaczy to fakt, że terapeutyczne dawki baclofenu to około 20mg a phenibutu 750mg). Zobaczmy co pisze na ten temat Dambrova.

The radioligand binding experiments using a selective GABAB receptor antagonist [3H]CGP54626 revealed that affinity constants for racemic phenibut, R-phenibut and reference GABA-mimetic baclofen were 177±2, 92±3, 6.0±1 μM, respectively.

Phenibut is chemically related to baclofen, a known GABAB receptor agonist, and should predictably exert similar biological activity.

In almost all cases R-phenibut was the most active substance, and S-phenibut was found to be practically inactive (Figs. 2 and 3).

Thus, it could be concluded that the presence of S-phenibut in racemic phenibut only dilutes its pharmacological activity in a concentration dependent manner. Therefore R-phenibut could be considered as a better drug candidate for clinics, since R-phenibut possess pharmacological effect at a lower dosage.

Our data show unambiguously that R-phenibut directly binds to the GABAB receptor and that it is about 30 times less active as baclofen in this assay (Fig. 5).

It should be noted that in the present study the effects of phenibut on exploratory activity in the open field test was observed already at a dose of 10 mg/kg, while the coordination inhibitory effect on muscle function was detected at 12-fold higher doses (Table 1). This finding might suggest that phenibut might have advantages over baclofen in treating disorders in which sedation and muscle relaxation are undesired. With regard to the tranquilizing activity of phenibut, we found that the enantiomers of phenibut have no diazepam-like activity in conflict drinking tests in rats. Since a GABAB receptor-selective antagonist CGP35348 inhibited the antidepressant and antinociceptive effects of R-phenibut, as well as locomotor depressing activity of R-phenibut in open field test in vivo, we conclude that R-phenibut is a representative of GABAB receptor modulating drugs.

Since phenibut binds to GABAB receptors with much weaker activity then baclofen, its pharmacological profile looks more close to that of second-generation GABAB receptor modulators, which in tests of motor ability (rota-rod and locomotor activity) are devoid of sedative activity and cognitive impairment compared with baclofen and the anxiolytic agent chlordiazepoxide (Cryan et al., 2004; Cryan and Kaupmann, 2005).

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18275958

Wpływ na receptory GABAB to oczywiście nie jedyny mechanizm działania phenibutu.

Blokada kanałów wapniowych

Praca Lapina nic o tym nie wspomina (dziwne aż) pomimo tego, że phenibut zaliczany jest do gabapentynoidów. Poszukajmy więc informacji o tym gdzieś indziej. Pomimo tego, że gabapentyna (przedstawiciel gabapentynoidów) jest strukturalnym analogiem GABA to nie łączy się z receptorami GABAA i GABAB. Gabapentyna (GBP) działa za pośrednictwem kanałów wapniowych zależnych od napięcia (ang.: Voltage-dependent calcium channel VDCC). Badacze postanowi sprawdzić czy phenibut także działa na kanały wapniowe. Okazuje się, że tak. Eksperymenty wykazały, że chociaż stała dysocjacji phenibutu (23μM i 39μM odpowiednio dla R-phenibutu i S-phenibutu) daleka jest od stałej dysocjacji dla gabapentyny (0.05μM) to jest jednak mniejsza niż dla baclofenu (156μM). Ponadto powinowactwo phenibutu do VDCC jest około czterokrotnie większe niż do receptorów GABAB. Biorąc pod uwagę to co zostało napisane oraz to, że powinowactwo do receptorów GABAB wykazuje tylko jeden enancjomer phenibutu a do VDCC dwa oraz to, że terapeutyczna dawka phenibutu jest jednak o wiele wyższa niż dawka baclofenu to widać, że wpływ phenibutu na VDCC wydaje się nie być pomijalny (przynajmniej w odniesieniu do baclofenu). Oddajmy głos badaczom.

The side effects of the clinical use of phenibut are less pronounced than those of baclofen, which include irritability, agitation, dizziness, headache, and drowsiness.

Although GBP is a structural analogue of GABA, binding of GBP to GABAA or GABAB receptors was not observed.

In addition to being an anti-convulsive drug, GBP is now considered to be an effective drug for some forms of neuropathic and post-surgical pain (O’Connor and Dworkin, 2009; Zhang et al., 2013; Victoria et al., 2008; Caraceni et al., 1999).

GBP exerts its pharmacological activity through binding to the α2-δ subunit of the VDCC, but it does not bind to GABAB receptors. R-phenibut interacted with the α2-δ subunit of the VDCC in a competitive fashion, and its affinity was 7-fold higher than that of baclofen (Fig. 2). Moreover, the binding of S-phenibut to the α2-δ subunit of the VDCC was only slightly lower than that of R-phenibut (Table 1). In addition, we have previously shown that R-phenibut binds directly to the GABAB receptor and that it is approximately 15 times less active than baclofen (Dambrova et al., 2008). Taken together, these results provide the first demonstration that the pharmacological effects of R-phenibut are mediated through both the α2-δ subunit of the VDCC and GABAB receptors, whereas S-phenibut binds selectively to the α2-δ subunit of the VDCC. The binding affinity of R-phenibut for the α2-δ subunit of the VDCC is 4 times higher than its affinity for the GABAB receptor (Table 1). As shown in the Table, R-phenibut exhibits a higher affinity than baclofen for the α2-δ subunit of the VDCC.

The finding that S-phenibut also attenuated CCI-induced cold allodynia (Fig. 5A) strengthens the conclusion that the anti-nociceptive activity of R-phenibut in neuropathic pain models is associated with its effect on the α2-δ subunit of VDCCs rather than with its activity at GABAB receptors.

However, baclofen treatment (2.5-5 mg/kg range) induces pronounced side effects, including sedation (Li at al., 2013), muscle relaxation (Akada et al., 2005; Cryan et al., 2004) and decreased locomotor activity (Farkas at al., 2005), which means that baclofen has a very narrow pharmacological efficacy window.

These data indicate that in neuropathic pain models, R-phenibut exhibits analgesic effects with a reduced risk of side effects compared with baclofen. In addition, the data clearly indicate that the analgesic activity of R-phenibut in neuropathic pain models is not mediated through GABAB receptor but rather through the α2-δ1 calcium channel subunit.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26234470


Antagonizm 2-fenyloetyloaminy

Wydaje się, że antagonizm PEA odpowiada za przeciwlękowe (anksjolityczne) działanie phenibutu (a być może także baclofenu). Badania na zwierzętach pokazują, że PEA powoduje, że gryzione niechętnie opuszczają ciemne miejsca i eksplorują jasne oraz niechętnie wchodzą w otwarte ramiona labiryntu co jest traktowane jako oznaka wzmożonej bojaźliwości. Podanie phenibutu usuwa tę bojaźliwość. PEA wywołuje także efekt wzmożonej ekscytacji, a większych dawkach może wywołać napad padaczki. Podanie phenibutu i baclofenu eliminuje to niekorzystne działanie PEA. Przeczytajmy co pisze na ten tamat Lapin.

The questions are whether the chemical similarity of PEA and PB is of any relevance to the pharmacology of PB and since PEA was thought to function as an endogenous anxiogenic substance, could not the anxiolytic action of PB be due to the antagonism of PEA by PB?

In the social interaction test PEA, at 5 to 10 mg kg i.p., decreased the number and the duration of contacts of previously isolated mice. PB and DZP prevented this effect of PEA (34). In a conflict situation of a dark-light chamber PEA reduced the movements of mice from one chamber to the other. It also prolonged the time period spent in the dark compartment. PB and DZP antagonized these effects of PEA. In an elevated plus-maze, PEA, like d-amphetamine, reduced the ratio of entries into open arms total number of entries. It also shortened the time spent in open arms (31). PB prevented the effects of either PEA or of d-amphetamine.

It is conceivable that the PEA moiety of PB is responsible for the dopaminergic effects of PB and BAC. PEA is known to reduce the release of dopamine from presynaptic terminals. It is also metabolized to dopamine.

Studies on the interaction of PB and PEA revealed that PB or BAC antagonize the sedative, as well as, the excitatory effects of PEA.

The excitatory effects of PEA were observed at 40 to 50 mg kg i.p. Seizures produced by PEA (100 mg i.c.v.) can be prevented by anxiolytics: PB, BAC, buspirone, ethanol, or benzodiazepines.

The results of these two series of experiments suggest that: 1) PEA can be viewed as an endogenous anxiogen, and 2) the antagonism of PEA by PB may conceivably represent the mechanism of the anxiolytic action of PB.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11830761


Aktywacja metabolizmu dopaminy

Badania na gryzoniach wskazują na to, że phenibut zwiększa poziom dopaminy w prążkowie (łac. striatum). Jednocześnie nie odnotowano wzrostu poziomu dopaminy, serotoniny, GABA w innych strukturach mózgu. Zauważono też spadek norepinefryny w hipokampie (łac. hippocampus). Można spekulować, czy wzrost poziomu dopaminy odpowiedzialny jest poprawę funkcjonowania dzieci z ADHD, ale wydaje mi się, że jest to co najwyżej jeden z wielu elementów układanki. Niektórzy sugerują, że osoby biorące phenibut w dużych dawkach liczą właśnie na efekt zwiększenia poziomu dopaminy w mózgu. Niestety, nie wiem jak bardzo istotny jest ten efekt w ocenie klinicznej skuteczności phenibutu.

Effects of the nootropic drug phenibut, which is a structural analog of gamma-aminobutyric acid (GABA), on the content of monoamines, their metabolites, and neurotransmitter amino acids in brain structures have been studied on Wistar rats. It is established that a single administration of phenibut in a dose of 25 mg/kg (i.p.) produces a statistically significant increase in the content of dopamine metabolite (3,4-dioxyphenylacetic acid) and the retarding amino acid taurine in striatum. At the same time, phenibut did not significantly influence the levels of GABA, serotonin, and dopamine in various brain structures and produce a moderate decrease in the level of norepinephrine in the hippocampus.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19334514


It was suggested that PB may activate dopaminergic processes and that this effect may be important for the sedative and tranquilizing effects of the drug (3,15). Pretreatment with haloperidol (a dopamine receptor antagonist) or alpha-methyl-p-tyrosine (an inhibitor of tyrosine hydroxylase) antagonized the effects of PB on the levels of dopamine or its metabolites in mouse brain (15). PB-induced activation of dopamine metabolism in the striatum of rats was found to be bicuculline-insensitive (38).

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11830761


Biodostępność

Wydaje się, że biodostępność phenibutu jest na wysokim poziomie. Badania przeprowadzane na ludziach sugerują, że 65% phenibutu jest wydalane w niezmienionej formie wraz z moczem.

PB was administered orally to healthy volunteers at a single dose of 250 mg. 65% of the dose was recovered unchanged in the urine. The plasma half-life of PB was 5.3 h. Its renal clearance approximated creatinine clearance.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11830761


Jakie zastosowanie ma obecnie phenibut?

Ponieważ w tzw. świecie zachodnim phenibut jest praktycznie ignorowany należy szukać jego klinicznego wykorzystywania w Rosji oraz w krajach byłego Związku Radzieckiego. Dodatkowym ograniczeniem jest to, że wiele publikacji zostało napisano w języku rosyjskim oraz nie istnieją one w formie elektronicznej. Posłużę się więc znowu publikacją Lapina, który zebrał te informacje.

PB is widely used in Russia in different neurological and psychiatric disorders. In some Russian reference books PB is listed as a tranquilizer, in others as a nootropic agent. In reality the drug appears to have both types of activity. It has been reported to diminish tension, alleviate anxiety and fear, and to potentiate neuroleptics and antiparkinsonian drugs (15,19). It has also been reported to enhance memory and intellectual function. The largest amount of information (19,38) is available on the clinical use of PB in neuroses (i.e., mental disorders characterized by anxiety). In geriatric patients, PB appears to be superior to tranquilizers or neuroleptics. Like BAC, PB reduces spasticity. It has been successfully used in the treatment of post-traumatic stress disorder, “asthenic-depressive” syndrome, stuttering, and even vestibular disorders.

In children, PB has been claimed to be effective in neurotic disorders, “organic brain syndrome,” insomnia and various forms of hyperactivity. In preschool age children PB has been successfully used for speech disorders, particularly stuttering. Due mainly to its tranquilizing activity, it is useful in epileptic patients. As a tranquilizer, PB appears to be weaker than BDZs. However, unlike BDZs, PB does not reduce performance and controls irritability and fatigue. No toxic effects of PB have been reported. Somnolence in geriatric patients was occasionally mentioned as a side effect. A drawback of PB therapy is the development of tolerance. In some patients, after two weeks of therapy the dose has to be increased by one fourth to one third.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11830761


Dodatkowo zamieszczam tabelę z publikacji Lapina.

Na podstawie powyższej tabeli widać, że istnieje jeszcze sporo tematów, które można zgłębiać. W istocie dość ciekawe wydają mi się publikacje dotyczą właściwości neuroprotekcyjnych phenibutu, niektóre badania dotyczące wpływu phenibutu na zdolności intelektualne gryzoni itp.


Konkluzja

Zastosowania kliniczne phenibutu badane są wyłącznie w Rosji i w krajach byłego związku radzieckiego, gdzie jest on tam dostępny jako lek na receptę. Najczęściej jest on przypisywany w celu zmniejszenia u pacjenta lęków, bywa stosowany u jąkających się dzieci oraz dzieci z nadmiernym pobudzeniem. Niektórzy lekarze przypisują go także na zaburzenia związane z zasypianiem. W świecie zachodnim phenibut można kupić jako suplement. Istnieją doniesienia związane z przedawkowaniem tego preparatu. Wszystkie znane mi doniesienia wskazują na to, że chociaż efekty nadmiernego spożycia mogą być nieciekawe to jednak są przemijające.

Poza granicami Rosji w powszechnym użyciu jest substancja o bardzo podobnym właściwościach do phenibutu: baclofen. Baclofen istnieje już długo na rynku i jego profil bezpieczeństwa jest już dobrze znany. Najczęściej jest on stosowany w spastyczności (nadmiernym napięciu mięśni) a także podczas leczenia uzależnień. Istnieją doniesienia, że poprawia on w niektórych przypadkach funkcjonowanie osób z ASD. Na blogu https://epiphanyasd.blogspot.com/ był sugerowany przez jednego lekarza jako skuteczny środek do regulowania niepokoju i lęku u osób z Zespołem Aspergera. Istnieją też eksperymentalne badania kliniczne, które sugerują się może być on skuteczny w pewnej podgrupie osób z ASD (lecz póki co chyba nie wiadomo czy można przewidzieć u kogo będzie skuteczny).

Z uwagi na podobieństwo pomiędzy phenibutem a baclofenem wydaje się, że w niektórych zastosowaniach można stosować obie te substancje zamiennie. Wymienione w poście różnice (słabsze działanie na receptory GABAB phenibutu oraz jego silniejsze działanie na VCDD) sprawiają, że w zależności o tego co chcemy skorygować jedna substancja może być bardziej obiecująca od drugiej. Wydaje się, że świat zachodni nie zainteresuje się phenibutem (brak zachęty finansowej z uwagi na prawdopodobny brak możliwości opatentowania substancji i podobny profil działania do innej znanej substancji), pozostaje więc czekać czy coś będzie się działo w krajach byłego Związku Radzieckiego.

środa, 8 lutego 2017

Kwas chinolinowy (quinolinic acid) a autyzm

Nie jestem lekarzem i to co napisałem ma charakter wyłącznie informacyjny. Przed podjęciem jakiejkolwiek interwencji zasięgnij porady lekarza.

Inspiracja

Dzisiejszy post jest po części inspirowany wynikami badań mojego dziecka oraz po części ostatnią publikacją włoskich badaczy przyglądających się wynikom badań moczu u dzieci z ASD[1]. Fragment wyników badań mojego dziecka widzimy po lewej. Zanim zaczniemy spekulować co może oznaczać podwyższony poziom kwasu chinolinowego w moczu to przytoczmy fragmenty z interpretacji podanej przez laboratorium.
"Elevated urinary levels are likely associated with increased intake of tryptophan via supplements or food. ... Vitamin B6 insufficiency also would be expected to cause increased urinary levels. This effect seems to be increased in people on a high-protein diet. It appears that oral contraceptives or other high-estrogen states may also result in higher urinary excretion, as does renal insufficiency. Elevated quinolinic acid may also be a marker for inflammatory muscle conditions."

Wydaje się zatem logiczne, że w celu interpretacji powyższych wyników należy wziąć pod uwagę wymienione przez laboratorium czynniki, np.: czy dziecko nie przyjmuje jakiegoś preparatu z tryptofanem lub nie otrzymuje go w większych ilościach z diety, czy nie ma niedoborów witaminy B6 lub nie ma jakiś problemów z układem moczowym, itd. Załóżmy zatem, że wszystkie wspomniane przez laboratorium czynniki zostały wykluczone przez lekarza. Przyjrzyjmy się zatem czy taki podwyższony wynik kwasu chinolinowego w moczu jest czymś rzadkim u osób z ASD.

Statystyka

Po prawej widzimy fragment tabelki z publikacji, której autorzy starali się znaleźć zależność pomiędzy poziomem kwasów organicznych w moczu dzieci z ASD a wybiórczością pokarmową tych dzieci[2]. Autorzy konkludują, że istnieje statystycznie istotna zależność pomiędzy wybiórczością pokarmową a podwyższonymi markerami mogącymi sugerować dysbiozę jelitową. Jednak to nie to przykuwa teraz naszą uwagę lecz to, że u prawie 30% dzieci z ASD poziom kwasu chinolinowego jest przekroczony. Dużo, mało? Trudno powiedzieć. Niestety nie ma tutaj grupy kontrolnej co znacząco utrudnia interpretację wyników. W każdym razie wychodzi na to, że wynik badania moczu w którym jest podwyższony poziom kwasu chinolinowego nie jest niczym szczególnym u dzieci z ASD i nie tylko moje dziecko może się "pochwalić" takim wynikiem. Proszę o zwrócenie uwagi na bardzo wysoki odsetek osób z ASD u których widzimy podwyższony poziom kwasu kynureninowego (kynurenic). Zarówno kwas kynureninowy jak i kwas chinolinowy są metabolitami tryptofanu. Zachowajmy to w pamięci. Zanim przejdziemy do przyjrzenia się pracy włoskich badaczy to zerknijmy jeszcze jak dieta wpływa na interesujące nas metabolity tryptofanu.

Dieta

Aby sprawdzić w jaki sposób dieta wpływa na oznaczane w moczu wartości metabolitów tryptofanu badacze u jednej grupy osób wprowadzili dietę z wysoką zawartością protein (1.9 g/kg/dzień) a u drugiej z niską (0.8 g/kg/dzień)[3]. Jak widać na załączonym obrazku badacze ustalili, że dieta ma wpływ na poziom metabolitów tryptofanu w moczu. Badacze ujęli to w następujących słowach:
Next, we compared changes in plasma level and 24h urinary excretion of the various tryptophan metabolites in the HP vs. LP group (Fig 2), observing a significant increase in plasma level and 24h urinary excretion of indoxyl sulfate (P 0.004 and P 0.001, respectively), 24h urinary excretion of indoxyl glucuronide (P 0.01), 24h urinary excretion of kynurenic acid (P 0.006) and 24h urinary excretion of quinolinic acid (P 0.02).

To co wypadałoby powiedzieć to to, że badacze oznaczali poziom metabolitów z całodobowej zbiórce moczu, podczas gdy ja dostarczałem do badań mocz poranny. Czy dieta wysokobiałkowa skutkuje podwyższonym poziomem metabolitów tryptofanu także w moczu porannym? Całkiem możliwe, ale ta praca nie dostarcza na to bezpośredniego dowodu. To na co chciałbym jeszcze zwrócić uwagę to to, że badacze obserwowali podwyższone poziomy zarówno kwasu kynureninowego jak i chinolinowego. Co więcej zauważyli także, że dieta wysokobiałkowa powoduje wzrost poziomu mocznika w surowicy:
Plasma urea and 24h urinary excretion of urea also significantly increased in the HP vs. LP group (P < 0.0001 and P 0.0002, respectively; Fig 1).



Wydaje się zatem, że wyniki oznaczenia poziomu mocznika we krwi mogłyby być wskazówką co do tego, że dieta dziecka jest bardzo bogata w białko. Przyglądając się wynikom oznaczenia mocznika we krwi u mojego dziecka (wykres obok) nie widzę niczego niepokojącego. Wydaje mi się, że taki wynik może sugerować iż dieta dziecka nie jest wysokobiałkowa, ale oczywiście to badanie służy głównie do oceny pracy nerek.

Podsumowując, wydaje się, że rodzaj diety ma wpływ na poziom oznaczanych w moczu metabolitów tryptofanu oraz na poziom mocznika we krwi i trzeba brać ten czynnik pod uwagę w interpretacji wyników. Inna sprawa, że obserwowano jednoczesne podwyższenie zarówno kwasu kynureninowego jak i chinolinowego przy diecie wysokobiałkowej. Wrócimy do tej kwestii jeszcze później.

Przejdźmy wreszcie do wspominanej już wcześniej pracy włoskich badaczy.

Praca włoskich badaczy

Powyżej widać w jaki sposób różnią się wartości oznaczane dla różnych metabolitów tryptofanu pomiędzy dziećmi z ASD a grupą kontrolną. Badacze nie skupiali się na wyłącznie na tych metabolitach, ale analiza ponad 200 metabolitów wykazała, że najistotniejsze różnice dotyczą metabolitów szlaku tryptofanu i szlaku puryn. O związku pomiędzy metabolizmem puryn a ASD opowiemy sobie jeszcze przy innej okazji, tutaj wspomnimy jedynie iż autorzy spekulują, że te zaburzenia mogą tłumaczyć otrzymane wyniki. Zaburzenia puryn w ASD wiązane są często z modelem MIA (o tym w przyszłości) i odpowiedzią komórki na zagrożenie.

In addition, the cell danger response also yields relative vitamin B6 deficiency and the enzyme kynureninase is B6 dependent [65]; hence, a cell danger metabolic response in the presence of adequate tryptophan intake could also explain the decreased kynurenine and increased xanthurenic and quinolinic acid observed here (Fig. 4).

Przedstawiony powyżej ciąg zdarzeń sugeruje, że przyczyną podwyższonego poziomu kwasu chinolinowego jest deficyt witaminy B6 (a deficyt ten powstaje w wyniku odpowiedzi komórki na zagrożenie). W istocie, laboratorium wykonujące badanie mojemu synowi sugerowało, że takowy deficyt może być przyczyną podwyższenia poziomu kwasu chinolinowego w moczu. No cóż, może tak a może nie, w każdym razie nie jest to jedyne możliwe wytłumaczenie.


Pozwoliłem sobie wstawić fragment publikacji jako obrazek obok. Powszechnie wiadomo, że kwas chinolinowy nie przenika przez barierę krew-mózg. Na tym stwierdzeniu wiele osób kończy analizę i postuluje, że podwyższony poziom kwasu chinolinowego w moczu nie ma wpływu na mózg. No cóż, może i nie ma, ale nie wyklucza to wcale sytuacji, że pewne defekty na szlaku tryptofanu pojawiają się zarówno przed jak i za barierą krew-mózg. W istocie poziom kwasu chinolinowego we krwi bardzo znacząco koreluje z poziomem tego kwasu w mózgu. Podkreślam, we krwi, ale ten temat niebawem.

Wróćmy jeszcze na moment do omawianej pracy. Niektóre metabolity tryptofanu są w nadmiarze u osób z ASD w porównaniu do grupy kontrolnej, inne wręcz przeciwnie. Niektóre z nich przenikają z łatwością barierę krew-mózg a inne mają z tym kłopoty. Metabolity tryptofanu są wykorzystywane intensywnie przez mikroglej oraz makrofagi. To wszystko wpływa na to, że badacze spekulują, że może to wskazywać na wypływ 3-hydroksykynureniny z płynu mózgowo-rdzeniowego do krwi (3-hydroksykynurenina z łatwością przenika barierę krew-mózg) gdzie jest następnie przekształcana w kwas chinolinowy. Jeśli to prawda, to dlaczego jest nadmiar 3-hydroksykynureniny w płynie mózgowo-rdzeniowym? Czy świadczy to o aktywacji mikrogleju? I czy rzeczywiście podwyższony poziom kwas chinolinowego w moczu koreluje z podwyższonym poziomem tego kwasu w mózgu? Chyba nie znamy jeszcze satysfakcjonujących odpowiedzi na te pytania.

Krew

Zdaję sobie sprawę, że porównywanie wartości oznaczanych we krwi z wartościami oznaczanymi w moczu jest jak porównywanie jabłek i pomarańczy. Chcę jednak przytoczyć parę fragmentów z pracy badaczy oznaczających wybrane metabolity tryptofanu w surowicy osób z ASD w porównaniu do grupy kontrolnej[4]. Chodzi mi o to, że temat kwasu chinolinowego w kontekście ASD pojawia się co jakiś czas w badaniach. Na rysunku obok widzimy, że u osób z ASD pewne metabolity tryptofanu (tutaj interesuje nas najbardziej kwas chinolinowy) istotnie różnią się w porównaniu do grupy kontrolnej. Co więcej, badacze oznaczali także poziom niektórych markerów sprawdzających toczący się stan zapalny (np.: neopteryna - ta informacja przyda się później). Wśród osób z ASD poziom neopteryny był statystycznie wyraźnie wyższy niż w grupie kontrolnej. Poziom neopteryny oznaczony w moczu, krwi lub płynie mózgowo rdzeniowym dostarcza informacji o aktywacji systemu immunologicznego, a w szczególności określa poziom stresu oksydacyjnego spowodowanego aktywacją systemu immunologicznego[5].

Zachęcam do przeczytania tej publikacji w całości. Pozwolę sobie przytoczyć pewne fragmenty z tej publikacji.

Further investigation of the immunological profile of our patients with ASD confirmed the expression of a range of cytokines associated with mild, but chronic, inflammation, possibly driven by high levels of IL-17 (Fig. 3). Although there were also elevations of the anti-inflammatory cytokines IL-1ra and IL-10; the overall balance was proinflammatory (Supporting Information Table S2).

We previously demonstrated that activated human primary macrophages were the major cell type producing endogenous QA [Guillemin, Smythe, Takikawa, & Brew, 2005]. Our studies further point to activated macrophages as the primary source of excess QA in our patient group with ASD, as we found increased neopterin levels in children with ASD (Fig. 4C) and neopterin is a well described marker of IFN-c-activated macrophages [Huber et al., 1984]. These data agreed with previous studies [Sweeten, Posey, & McDougle, 2003].

The increased concentration of QA in ASD is also likely to be associated with increased oxidative stress. We previously showed that QA can significantly potentiate oxidative stress in human primary neuron cultures [Braidy, Grant, Adams, Brew, & Guillemin, 2009] and that oxidative stress markers are increased in children with ASD [Essa et al., 2013].

Widać wyraźnie z powyższego, że autorzy sugerują na podwyższony poziom kwasu chinolinowego we krwi może mieć wpływ (chroniczny?) stan zapalny. Czy poziomy oznaczanego kwasu chinolinowego we krwi, moczu i płynie mózgowo-rdzeniowych korelują jakoś ze sobą? Zobaczmy.

Korelacje

Grupa badaczy pod kierownictwem pana Raisona postanowiła sprawdzić w jaki sposób zmieniają się wartości wybranych metabolitów tryptofanu podczas stymulacji systemu odpornościowego. Poziomy tych metabolitów były oznaczane zarówno we krwi jak i płynie mózgowo-rdzeniowym[6]. Pozwoliło to na sprawdzenie czy widoczne są tutaj jakieś korelacje. Okazuje się, że tak. Poziom kwasu chinolinowego we krwi znacząco, pozytywnie koreluje z poziomem tego kwasu w płynie mózgowo-rdzeniowym.

To examine the relationship between plasma and CSF TRP, KYN, and QUIN, correlational analyses were performed (Table 3). High correlations were found between CSF and plasma KYN as well as CSF and plasma QUIN. However, no correlation was found between CSF and plasma TRP. Of note, peripheral blood TRP was negatively correlated with CSF KYN.

Cały czas pamiętajmy, że mówimy tutaj o korelacji pomiędzy poziomem kwasu chinolinowego we krwi (a nie w moczu) a płynem mózgowo-rdzeniowym. Pamiętajmy też, że mówimy tutaj o sytuacji, w której próbowano stymulować układ immunologiczny (ale ponieważ kwas chinolinowy produkowany jest przez komórki mikrogleju oraz makrofagi to trudno będzie omawiać kwas chinolinowy w oderwaniu od układu immunologicznego). Okazuje się, że inne grupy badaczy także obserwowały wzrost stężenia kwasu chinolinowego zarówno we krwi jak i w płynie mózgowo-rdzeniowym podczas stymulacji układu immunologicznego[7]. Co więcej widać było też zwiększone wydalanie z moczem tego kwasu (bierzmy jednak pod uwagę, że praca ta dotyczy myszoskoczków). Nie trzeba być jednak myszoskoczkiem, ten trend było widać także u małp[8].

Elevated serum QUIN levels could not be attributed to impaired renal excretion rates. SIV-infected macaques had significantly higher excretion rates of QUIN in the urine than uninfected controls and significantly higher serum QUIN levels (Study 3; Table 2).

Widać zatem, że być może jest to temat rozwojowy i u ludzi (a zwłaszcza u osób z ASD) warto sprawdzić, czy poziom kwasu chinolinowego w moczu koreluje z wartościami we krwi i płynie mózgowy-rdzeniowym. Warto pewnie byłyby też sprawdzić markery stanu zapalnego, żeby sprawdzić jak ma się jedno do drugiego. Kto wie, może doczekamy się kiedyś takiego badania.

Płyn mózgowo-rdzeniowy

Jedyne znane mi badanie kwasu chinolinowego w płynie mózgowo-rdzeniowym u osób z ASD jest opisane w publikacji pana Zimmermana[9]. Sugestia, że autyzm może mieć związek ze stanem zapalnym mózgu pojawiła się już stosunkowo dawno. Pan Zimmerman postanowił sprawdzić pewne markery stanu zapalnego w płynie mózgowo-rdzeniowym (kwas chinolinowy oraz neopterynę). Okazało się, że poziomy markerów stanu zapalnego u osób z ASD były statystycznie niższe (patrz rysunek obok) niż w grupie kontrolnej. Inni badacze podchodzą ostrożnie do wyników tego badania bowiem grupa kontrolna składała się w dużej mierze z osób z innymi zaburzeniami neurologicznymi (no cóż, nie tak łatwo o płyn mózgowo-rdzeniowy od osób zdrowych). Ostrzegają o tym sami autorzy badania.

However, values from neurologic controls may have been moderately increased as a result of some degree of neuroinflammation associated with their diseases, while those in the subjects with autism may have been normal.

W każdej z trzech grup kontrolnych występowały osoby z padaczką oraz innymi neurologicznymi zaburzeniami. Niestety, badacze nie oznaczali tych samych markerów we krwi i w płynie mózgowo-rdzeniowych. W szczególności nie oznaczano poziomu neopteryny w surowicy. Szkoda, bo inna grupa badaczy to zrobiła i wyszło im, że jej poziom jest wyższy we krwi u osób z ASD. Było, nie było, wydaje się, że autorzy badania sami też byli zdziwieni otrzymanymi wynikami. Na koniec jeszcze kilka cytatów ze wspomnianej pracy.

Our findings of low levels of quinolinic acid and neopterin in cerebrospinal fluid may therefore appear paradoxical, given recent evidence for neuroinflammation in the brain in autism. However, they are consistent with both a state of delayed maturation in the case of quinolinic acid as well as absence of concurrent infection with respect to neopterin.

Therefore, the situation in autism may be analogous to findings in Huntington disease [37], which is characterized by localized microglial activation but no elevation of quinolinic acid in cerebrospinal fluid [4].

Leczenie

Jak możemy przeczytać w wielu opracowaniach sama obecność kwasu chinolinowego w mózgu nie oznacza jeszcze niczego złego[10]. Jest on potrzebny do syntezy NAD+. Problem pojawia się wtedy kiedy nie zostaje zachowana równowaga i jego stężenie jest większe niż powinno być. Jest to o tyle ważne, że enzym QPRT który przekształca kwas chinolinowy w NaMN (ang. nicotinic acid mononucleotide) łatwo ulega saturacji.

Under normal conditions, QUIN is present in nanomolar concentrations in the brain and is catabolized for the synthesis of NAD+. At low nanomolar physiological concentrations, QUIN is not toxic to neural cells; however, at elevated levels of QUIN (300 nM and possibly even as low as 100 nM with chronic exposure) that are found in inflammatory microenvironments, QUIN begins to be toxic (139). The pathological mechanisms of QUIN neurotoxicity have therefore been found in numerous neurodegenerative processes associated with neuroinflammation such as MS.

Two major factors that render QUIN a potent neurotoxin is the saturation limit of QPRT, and QUINs ability to act as an endogenous weak agonist on the NMDA glutamate receptor. The 3-HAO enzyme, which produces QUIN, has an 80-fold higher reaction velocity than QPRT, the enzyme which degrades QUIN (140). Furthermore, neuronal QPRT is saturated at QUIN concentrations that exceed 500 nM (141). This leads to the production of QUIN at a faster rate than its conversion to NAD+, causing the accumulation of toxic QUIN- and NMDA- mediated excitotoxicity

Ponieważ nadmiar kwasu chinolinowego w mózgu postulowany jest jako składowa wielu zaburzeń (m.in. depresji, schizofrenii, stwardnienia zanikowego bocznego, choroby Alzheimera) to jest większa szansa na to, że badacze będą intensywniej szukać skutecznej terapii. Ponieważ podwyższony poziom kwasu chinolinowego wpływa na m.in. wychwyt zwrotny kwasu glutaminowego, zwiększenie stresu oksydacyjnego, obniżenie aktywności enzymów mitochondrialnych to można szukać sposobów aby zaadresować poszczególne kwestie. Na niektóre z wymienionych zagadnień medycyna ma już jakieś lepsze lub gorsze rozwiązania (chyba na razie gorsze). Memantyna (jako antagonista receptora NMDA) była już brana pod uwagę w leczeniu autyzmu[11], ale rezultaty nie są zachęcające (być może trzeba lepiej wytypować osoby, które pozytywnie zareagują). Rodzice dzieci z ASD szeroko stosują różnej maści antyoksydanty (czy to witaminy C, E, czy to NAC, resweratrol, melatonina, l-karnityna, EGCG lub chelatory, np.: ALA) co może przyczyniać się do poprawy funkcjonowania dzieci (badania, jak zawsze w przypadku, choroby o tak zróżnicowanych przyczynach nie są jednoznaczne). Na obrazku po lewej widać jak podanie kurkumy eliminuje stres oksydacyjny wywołany kwasem chinolinowym (u gryzoni)[12]. Ludzie to w sumie nie takie większe myszy bez ogona, a stres oksydacyjny to tylko jeden z elementów neurotoksycznego działania kwasu chinolinowego ale nawet niewielka poprawa w funkcjonowaniu dzieci z ASD jest nie do przecenienia, więc jest o co walczyć.

Konkluzja


Wielu rodziców wykonuje tzw. badanie kwasów organicznych w moczu swoim dzieciom z ASD. Jak należy interpretować wynik? Trudno powiedzieć. Pewne podpowiedzi dostarcza samo laboratorium, ale nie jest to zazwyczaj to czego się rodzice spodziewają. Na ten moment trudno powiedzieć czy wyniki podwyższonego kwasu chinolinowego w moczu coś oznaczają? Jest trochę poszlak, że jednak tak, ale wiele kropek, które trzeba połączyć żeby podać jakąś konkluzję należy w chwili obecnej rysować jeszcze linią przerywaną. Wiele badań wskazuje na toczący się stan zapalny w mózgach osób z ASD, wiele pisze się też o stresie oksydacyjnym. Być może w niektórych przypadkach podawanie pewnych substancji uznawanych za bezpieczne (pod kontrolą lekarza) może poprawić chociaż niektóre aspekty funkcjonowania osób z ASD. Takich badań jest już trochę.


[1] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27904735
[2] https://oatext.com/pdf/IFNM-3-161.pdf
[3] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26469515
[4] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26497015
[5] https://en.wikipedia.org/wiki/Neopterin
[6] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19918244
[7] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8340378
[8] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9657528
[9] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16139734
[10] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27540379
[11] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26978327
[12] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22704781

wtorek, 24 stycznia 2017

Autyzm a kwas glutaminowy

Jakiś czas temu wykonywałem dziecku oznaczenie poziomu aminokwasów w surowicy krwi. Zastanawiałem się co może oznaczać podwyższony poziom kwasu glutaminowego (zwłaszcza w kontekście ASD). Jeśli kogoś jeszcze to interesuje to zapraszam do lektury.

 
Kwas glutaminowy a posiłki

Badanie było wykonywane na czczo ale zastanawiałem się czy całonocne poszczenie na pewno wyeliminuje wpływ ostatniego posiłku. Wydaje się, że tak. Publikacje wskazują na to, że spożycie dużej dawki glutaminian sodu powoduje co prawda podniesienie poziomu kwasu glutaminowego we krwi (maksymalna wartość pojawia się około 30-45 minuty), ale spada do pozycji wyjściowej w ciągu dwóch godzin (proszę spojrzeć na wykres obok).
Autorzy piszą o tym w ten sposób:

The subjects did not experience any serious side effects of the MSG ingestion, but several did have transient headaches. In every subject, the plasma glutamate concentration rose rapidly with the maximum occurring either 30 or 45 min after ingestion (Fig. 1A). The peak increase (the mean peak increase was 437 μM) represented a 700–800% increase above the initial concentration. The concentration declined rapidly, and at 90 min it was not significantly elevated over the initial level.

Inne podejście zostało przyjęte przez badaczy porównujących metabolizm kwasu glutaminowego u osób z sepsą z grupą kontrolną. Okazało się, że jest on taki sam jak w grupie kontrolnej i kwas glutaminowy był bardzo szybko eliminowany z krwi (okres półtrwania wynosił około 10 minut).

Basal concentrations of whole blood L-glutamate were not significantly different in the two groups of patients. The blood content of glutamate reached a value of 0.8- 1.4 mmol/l 5 min after the end of the infusion and was not different in the normal and sick patients; 77 ± 1.2 per cent (3 patients) of the glutamate was in the plasma at the peak. The infused glutamate was rapidly removed from the blood (Fig. 1) and the half-life ( 10.70 ± 1.67 and 9.10 ± 1.07 min) was similar in the control and sick patients.

Biorąc pod uwagę powyższe, wydaje się więc, że całonocne poszczenie powinno wyeliminować wpływ spożywanych wieczorem posiłków na oznaczany rano we krwi poziomu kwasu glutaminowego.

 

Kwas glutaminowy we krwi i mózgu


Można by zapytać czy oznaczanie poziomu kwasu glutaminowego we krwi może sugerować poziom kwasu glutaminowego w mózgu skoro powszechnie wiadomo o istnieniu bariery krew-mózg. Okazuje się, że pomimo bariery krew-mózg poziom kwasu glutaminowego we krwi koreluje pozytywnie z poziomem kwasu glutaminowego w płynie mózgowo-rdzeniowym (o tym dlaczego za chwilę). Badania prowadzone na ogólnej populacji sugerują, że ta pozytywna korelacja jest znacząca (R=0.65).

Jeśli przyjrzymy się badaniom przeprowadzonym na osobach z ASD to ta korelacja wydaje się być jeszcze bardziej wyraźna. W publikacji prezentującej wyniki dociekań badaczy z Egiptu widzimy, że współczynnik korelacji osiąga wartości powyżej R>0.90.


Badacze konkludują:
We found highly significant positive correlation between blood glutamate level and brain glutamate levels in the four tested brain regions. We are the first to report this positive correlation in ASD patients. Thus, the peripheral glutamate level can be postulated to reflect the glutamate level in the brain per se. In agreement with our study, Alfredsson, Wiesel, and Tylec (1988), McGale, Pye, Stonier, Hutchinson, and Aber (1977) found that the level of glutamate in the blood is positively correlated with the cerebrospinal fluid (CSF) level of glutamate in humans. Previous researches reported that glutamate is not to readily cross the blood–brain barrier (BBB) (Sheldon & Robinson, 2007). However, our results can be explained by the role of glutamate transporters (excitatory amino acid transporters; EAATs) which exist exclusively in the abluminal membranes of BBB and shift glutamate from the extracellular fluids to the endothelial cells through an active efflux pump mechanism where glutamate is free to diffuse into blood on facilitative carriers (Hosoya, Sugawara, Asaba, & Terasaki, 1999).

Oczywiście, badań w których sprawdzano poziom kwasu glutaminowego we krwi osób z ASD jest więcej. Badacze przeprowadzający meta-analizę konkludują, że poziom kwasu glutaminowego we krwi u osób z ASD jest wyższy niż w grupie kontrolnej. Sugerują nawet, że można użyć tego jako potencjalnego markera.

Poniżej zrzut ze wspomnianej publikacji listujący badania kwasu glutaminowego we krwi osób z ASD (dla wielu z nich przedział ufności nie zawiera 0).


Co ciekawe niektórzy badacze pokusi się także o ocenę, czy poziom kwasu glutaminowego we krwi koreluje w jakiś sposób z jakością funkcjonowania osób z ASD. Badaczom wyszło, że tak oraz, że jest to znacząca pozytywna korelacja. Oddajmy głos autorom.

The major findings of the present study are that serum levels of glutamate in adult patients with autism are significantly higher than those of normal healthy controls, and that there is a positive correlation (r=0.523, p=0.026) between serum glutamate levels and ADI-R social scores in patients, although this result fell outside our stringent level of significance.

 

Kwas glutaminowy a bariera krew-mózg

Skoro poziom kwasu glutaminowego we krwi koryguje z poziomem tego kwasy w mózgu, zachodzi pytanie "dlaczego tak jest?". Wydaje się, że kluczową rolę pełnią tutaj tzw. excitatory amino acid transporter (EAAT). Badania sugerują, że uczestniczą one w aktywnym usuwaniu kwasu glutaminowego z zewnątrzkomórkowych płynów w mózgu. Powoduje to, że stężenie kwasu glutaminowego jest niskie w płynie mózgowo rdzeniowym w porównaniu do stężenia we krwi (a także komórek mózgu).

Glutamate concentrations in plasma are 50–100 lmol/L; in whole brain, they are 10,000–12,000 lmol/L but only 0.5–2 lmol/L in extracellular fluids (ECFs). The low ECF concentrations, which are essential for optimal brain function, are maintained by neurons, astrocytes, and the blood-brain barrier (BBB). The EAATs are secondary transporters that couple the Na+ gradient between the ECF and the endothelial cell to move glutamate against the existing electrochemical gradient. Thus, the EAATs in the abluminal membrane shift glutamate from the ECF to the endothelial cell where glutamate is free to diffuse into blood on facilitative carriers. This organization does not allow net glutamate entry to the brain; rather, it promotes the removal of glutamate and the maintenance of low glutamate concentrations in the ECF. This explains studies that show that the BBB is impermeable to glutamate, even at high concentrations, except in a few small areas that have fenestrated capillaries (circumventricular organs).

Rodzi to w sumie ciekawe implikacje.

 

Co można z tym zrobić?

ASD to nie jedyne zaburzenie, w którym postuluje się, że kwas glutaminowy może mieć znaczący wpływ (np.: schizofrenia: "https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25359535, choroba Parkinsona: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1361223, udar mózgu: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9099183, itd.). Oczywiście przeprowadzono wiele prób klinicznych oraz doświadczeń z różnymi substancjami próbując przeciwdziałać negatywnym skutkom zbyt wysokiego poziomu kwasu glutaminowego w mózgu. Próby te koncentrują się głównie na specyfikach działających bezpośrednio w mózgu (np.: na odpowiednie receptory kwasu glutaminowego). Istnieją też alternatywne podejścia i o jednym z nich chciałbym powiedzieć kilka słów.


Nieżyjący już prof. Vivian Teichberg był jednym z autorów pionierskich prac dotyczących obniżania poziomu kwasu glutaminowego w mózgu poprzez obniżanie poziomu tego kwasu we krwi. Jak już zostało wcześniej wspomniane transportery EAAT są jedną ze składowych powodujących, że poziom kwasu glutaminowego we krwi jest podwyższony (przepompowują go z płynu mózgowo-rdzeniowego). Prof. Vivian Teichberg szukał sposobu na zwiększenie wydajności tego procesu licząc, że w ten sposób zmniejszy się poziom kwasu glutaminowego w mózgu co pociągnie za sobą poprawę stanu klinicznego pacjentów. Eksperymentował z różnymi substancjami, m.in. ze znanymi wszystkim ezymami wątrobowymi AST i ALT. Dla przykładu aminotransferaza alaninowa katalizuję odwracalną reakcję w której po jednej stronie równania jest kwas glutaminowy.


A analogiczny sposób aminotransferaza asparaginianowa także katalizuje reakcję w której po jednej stronie jest kwas glutaminowy. W istocie prof. Vivian Teichberg zauważył, że wstrzyknięcie aminotransferazy asparaginianowej powoduje obniżenie poziomu kwasu glutaminowego we krwi i wzmaga przepływ kwasu glutaminowego z mózgu do krwi.

Oczywiście były też próby wstrzykiwania substratów dla aminotransferaz tak aby przesunąć równowagę reakcji przez nie katalizowanych w odpowiednią stronę. Jest to dość dobrze opisane we wniosku patentowym na użycie witaminy B2 w udarze mózgu (jaki to ma związek - o tym za chwilę).

Previous studies from our laboratory have shown that a decrease in blood glutamate concentration leads to a larger natural glutamate gradient between the brain and blood, facilitating the efflux of excess extracellular brain glutamate into the blood. Reduction of glutamate concentration in blood is induced through the activity of the blood-resident enzyme glutamate oxaloacetate transaminase (GOT), which catalyzes the reversible transformation of oxaloacetate and glutamate to aspartate and α-ketoglutarate, as shown below. Thus, the increase in the co-substrate (oxaloacetate) shifts the equilibrium of the reaction to the right side, thereby decreasing blood glutamate concentration and lowering the brain glutamate levels (see, Teichberg et al., Neuroscience, 2009, 158:301-308 and Campos et al., Int J Biochem Cell Biol. 2012;44:262-265).


Okazuje się, że podejście polegające na wstrzykiwaniu kwasu szczawiooctowego lub kwasu pirogronowego powoduje poprawę kliczniczną (niestety, na razie tylko u myszek) w wielu schorzeniach, w których nadmiar kwasu glutaminowego odgrywa istotną rolę. Pozwolę sobie zacytować fragment z pracy badaczy oceniających skuteczność wstrzykiwania kwasu szczawiooctowego i pirogronowego myszom cierpiącym na krwotok podpajęczynówkowy.

The principle finding of this study was that the intravenous administration of the blood glutamate scavengers oxaloacetate and pyruvate led to an improved neurological outcome in a rat model of SAH. Moreover, we demonstrated that the observed neuroprotective effects were mediated via a blood glutamate-scavenging mechanism, which in turn led to the reduction of CSF glutamate levels.

Tym, którzy palą się aby spróbować suplementować dziecko kwasem szczawiooctowym lub pirogronowym (są takie suplementy) chciałbym zwrócić uwagę na to, że wiążą się z tym poważne ograniczenia. Jednym z nich jest to, że terapeutyczna dawka kwasu szczawiooctowego może być toksyczna dla człowieka (np.: z uwagi na jej wpływ na Complex II). Z tego też względu we wspomnianym wcześniej patencie kwas szczawiooctowy postuluje się podawać razem z witaminą B2. To, oczywiście, nie jedyna przeszkoda.

Okazuje się jednak, że kwas szczawiooctowy i pirogronowy to nie jedyne substancje, które powodują spadek kwasu glutaminowego we krwi. Taką substancją może być np. dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy (NAD). Proszę, zerknijcie na poniższy obrazek.


W pracy, z której pochodzi powyższych obrazek możemy się też dowiedzieć, że kwas liponowy (ALA) w istotny sposób wpływa na obniżenie kwasu glutaminowego we krwi (na pewno w połączeniu z kwasem szczawiooctowym i pirogronowym - ciekawe, czy także samodzielnie).


The addition of lipoamide to this mixture resulted in a further reduction in blood glutamate levels of >80%. In addition, in vivo experiments showed that lipoamide together with Pyr/Oxa is able to decrease blood glutamate levels to a greater extent than Pyr/Oxa alone, and accordingly, this enhances the glutamate efflux from the brain to the blood.

Lipoic acid has been shown to have an important neuroprotective role in numerous brain injury conditions (17-25). The present study shows that that lipoamide is able to further decrease blood glutamate levels together with Pyr/Oxa in vivo and in vitro. The results provide further evidence for the neuroprotective role of lipoic acid.

Wydaje się wiec, że nie jest wykluczone, że pozytywne efekty po suplementacji ALA o których mówią rodzice dzieci z ASD są po części spowodowane obniżeniem poziomu kwasu glutaminowego we krwi (i oczywiście też tym, że ALA to m.in. silny przeciwutleniacz i modulator systemu odpornościowego).

Zapewne są też inne substancje, które wpływają na poziom kwasu glutaminowego we krwi.

 

Konkluzja


Biorąc pod uwagę pozytywną korelację pomiędzy poziomem kwasu glutaminowego we krwi i w płynie mózgowo-rdzeniowym to oznaczenie poziomu kwasu glutaminowego we krwi może mieć pewną wartość. Oczywiście, nie mamy pewności jaki jest poziom kwasu glutaminowego w mózgu. Poziom kwasu glutaminowego może być podwyższony we krwi także z innych powodów niż zwiększony przepływ przez trasportery EAAT (np.: nadczynność nadnerczy wpływa na podniesienie poziomu kwasu glutaminowego we krwi) i trzeba to też brać pod uwagę. Testowane są różne substancje, które mogą obniżać poziom kwasu glutaminowego we krwi. Pozytywne wyniki badań na myszach w przypadku schorzeń w których kwas glutaminowy odrywa istotną rolę sugerują, że obniżenia poziomu kwasu glutaminowego we krwi obniża ten poziom także w mózgu a co za tym idzie poprawia stan kliniczny testowanych zwierząt.

wtorek, 13 grudnia 2016

Badanie genetyczne

Dzisiejszy post będzie dotyczył badań genetycznych wykonywanych za pośrednictwem firm 23andMe oraz MTHFR Genetics (która zleca badania firmie 23andMe). Znam kilka osób, które wykonały takie badania swoim dzieciom i to co tutaj opiszę być może się im przyda. Wydaje mi się, że badaniami genetycznymi, które powinno się wykonać u dzieci z diagnozą autyzmu są FraX, mikromacierze aCGH i WES. Badania genetyczne wykonywane za pośrednictwem firmy 23andMe są w porównaniu z wcześniej wymienionymi, w mojej opinii, dużo mniej użyteczne. Niemniej jednak jeśli ktoś już je wykonał to może pokusić się "poszperanie" w otrzymanych wynikach.

Wiele osób interesują jedynie wybrane polimorfizmy (np.: dla genów MTHFR, CBS, itd.) a ja chciałbym zaproponować alternatywne podejście. To podejście trochę przypomina szukanie podejrzanych wariantów w wynikach WES. Różnica jest taka, że mamy tutaj do czynienia jedynie z wybranymi wariantami (a nie materiałem genetycznym dla całego eksomu) i nie korzystamy z uznanych narzędzi do analizy/annotowania wariantów (np.: VEP, SnpEff, Annovar). Można byłoby wynik otrzymany z 23andMe przekonwertować do formatu VCF i wtedy użyć wspomnianych wcześniej narzędzi, niemniej jednak korzystanie z tych narzędzi może nastręczać początkującym pewne problemy. Z tego powodu zdecydowałem się stworzyć proste narzędzie, które wczyta wynik z 23andMe i w rezultacie zwróci plik w formacie csv, który będzie można otworzyć w arkuszu kalkulacyjnym. Dodatkowe dane (annotacje) pojawią się w dedykowanych kolumnach. Ten sposób wydaje mi się prostszy dla większości osób. Niestety, dalszą analizę (czyli np.: grzebanie w publikacjach naukowych) trzeba wykonać samemu. Stworzony przeze mnie program ma jedynie ułatwić wybranie zdecydowanie mniejszego podzbioru wariantów do analizy. Na stronie programu umieściłem instrukcję.

Program znajduje się pod adresem: http://agdziedrugijez.pl/hg19/23andme/annotate.html.

Zachęcam do korzystania.